Πρόπολη: Ένα ακόμη μικρό θαύμα της κοινωνίας των μελισσών!

Τα φυσικά προϊόντα έχουν θεωρηθεί ως πλούσια πηγή βιοδραστικών ενώσεων λόγω της αξιοσημείωτης ποικιλίας των χημικών ουσιών που βρίσκονται στη φύση και έχει αποδειχθεί ότι έχουν αναρίθμητες φαρμακευτικές και θεραπευτικές ιδιότητες. 

Ένας μεγάλος αριθμός μελετών έχει επικεντρωθεί εντατικά στην εξερεύνηση χημικών ενώσεων σε φυσικά προϊόντα και στην αξιολόγηση του βιολογικού δυναμικού τους, ειδικά για ιατρικές θεραπείες έναντι αυτοάνοσων ή χρόνιων ασθενειών. Μεταξύ των φυσικών προϊόντων στα οποία επικεντρώνονται οι σχετικές έρευνες, είναι και η πρόπολη.

Η πρόπολη έχει παρατηρηθεί ότι είναι μια πολλά υποσχόμενη εναλλακτική λύση χάρη στις πολυάριθμες ευεργετικές της ιδιότητες.

Τι είναι η πρόπολη;

Η πρόπολη είναι ένα πολύτιμο κολλώδους υφής προϊόν με πολύπλοκη χημική σύσταση που παράγεται από διαφορετικούς τύπους μελισσών, συμπεριλαμβανομένων των μελισσών Apis mellifera και των μελισσών χωρίς κεντρί από τη φυλή των Μελιπονίνων. Παράγεται από φυσικές ρητίνες που συλλέγουν από διάφορα φυτά αλλά και από φλοιούς ορισμένων μεγάλων δέντρων (π.χ. λεύκες, καστανιές, βελανιδιές) και τις οποίες αναμιγνύουν με δικά τους εκκρίματα.

Η πρόπολη εμπεριέχει 50 με 55% ρητίνες, 20 με 35% κερί (ένα μείγμα από πράσινο κερί φυτικής προέλευσης, και το προστιθέμενο κερί των μελισσών), 5 με 10% αιθέρια έλαια, γύρη, πάνω από 40 διαφορετικά φλαβονοειδή, αλειφατικά οξέα, αρωματικές αλδεΰδες, ένζυμα, αμινοξέα, σάκχαρα και βιταμίνες.

Ποιες είναι οι χρήσεις της πρόπολης;

Οι μέλισσες χρησιμοποιούν την πρόπολη ως σφραγιστικό για την πρόληψη ρωγμών, για την προστασία της κυψέλης τους από εξωτερικούς εισβολείς, για τη σταθεροποίηση τόσο της θερμοκρασίας όσο και της υγρασίας καθώς και για την αναστολή της συσσώρευσης βακτηρίων και μυκήτων στο εσωτερικό της κυψέλης.

Σε πολλούς πολιτισμούς, η πρόπολη έχει αναγνωριστεί για τις φαρμακευτικές και θεραπευτικές της ιδιότητες και έχει καταγραφεί ιστορικά από τους αρχαίους Αιγύπτιους, Έλληνες και Ρωμαίους.

Συγκεκριμένα, η πρόπολη έχει χρησιμοποιηθεί για τον καλλωπισμό του δέρματος, τη μουμιοποίηση, συντηρητικό και αντισηπτικό σε πληγές, αποστήματα και όγκους.

Στους μεσαιωνικούς χρόνους, η πρόπολη χρησιμοποιήθηκε ευρέως ως «βοτανικό» φάρμακο στην Ανατολική Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή.

Στην πρώιμη σύγχρονη εποχή, η πρόπολη έγινε αντικείμενο έρευνας, ιδιαίτερα όσον αφορά τον προσδιορισμό των χημικών της συνθέσεων και έχει αποδειχθεί ότι έχει ιδιαίτερα ευεργετικά οφέλη για τον οργανισμό μας -μέσα και έξω!

Γιατί να εντάξω την πρόπολη στη διατροφή μου;

Οι λόγοι για να εντάξουμε την πρόπολη στη διατροφή μας είναι πολλοί! Ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες, η κατανάλωση πρόπολης μπορεί να μας δώσει όλη την ενέργεια και την προστασία που χρειαζόμαστε.

  • Ενισχύει το ανοσοποιητικό μας σύστημα

Ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της πρόπολης είναι η ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Βάσει πρόσφατων μελετών, η πρόπολη συμβάλλει στη λειτουργία της ανοσολογικής απόκρισης και οδηγεί σε ανοσοτροποποίηση.

Η πρόπολη χρησιμοποιείται συχνά για την πρόληψη και αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων, ιδιαίτερα του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (π.χ. φαρυγγίτιδα, πονόλαιμος), καθώς θεωρείται πως τονώνει το ανοσοποιητικό και καταπραΰνει από τα συμπτώματα.

Μπορεί, επιπλέον, να συνδυαστεί με τη βιταμίνη C, τη γύρη και τον βασιλικό πολτό, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο του χειμώνα.

  • Έχει αντιμικροβιακή δράση

Η πρόπολη είναι ιδιαιτέρως γνωστή για την αντιμικροβιακή της δράση. Έχει φανεί ότι δρα τόσο κατά των Gram-θετικών όσο και κατά των Gram-αρνητικών βακτηρίων, όπως επίσης και σε αερόβια & αναερόβια βακτήρια.

Όλοι οι τύποι πρόπολης, ανεξαρτήτως της προέλευσης και, κατά συνέπεια, των ενώσεων που περιέχουν, διαθέτουν έντονη αντιμικροβιακή δράση, υποδεικνύοντας πως το σύνολο των ενώσεων της πρόπολης έχει πάντοτε ως κοινό χαρακτηριστικό την ισχυρή δράση κατά των βακτηρίων, μυκήτων, πρωτόζωων αλλά και ιών. 

Η πρόπολη μπορεί επίσης να αποδειχθεί ευεργετική για τις στοματικές παθήσεις καθώς, βάσει μελετών, λόγω των αντιβακτηριδιακών ιδιοτήτων της, μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη βακτηριακής πλάκας και άλλων παθογόνων μικροοργανισμών υπεύθυνων για την ανάπτυξη περιοδοντίτιδας.

  • Έχει αντιφλεγμονώδη δράση

Η πρόπολη διεγείρει την κινητικότητα των μακροφάγων κυττάρων του ανοσοποιητικού και καταστέλλει κάποια ένζυμα, τα οποία επιτρέπουν την ανάπτυξη της φλεγμονής. Μια πιθανή εξήγηση αυτής της δράσης της πρόπολης είναι η αναστολή της σύνθεσης της προσταγλανδίνης, που είναι υπεύθυνη για την εκδήλωση της φλεγμονής.

  • Έχει επουλωτική δράση

Η πρόπολη έχει ιδιαίτερα επουλωτική δράση καθώς επιταχύνει την αναγέννηση ιστών και την αποκατάσταση κυττάρων. Διεγείρει, επίσης,  τον σχηματισμό των κυττάρων και των ιστών.

Σύμφωνα με έρευνες, η πρόπολη μειώνει σημαντικά τη δραστηριότητα των ελευθέρων ριζών και προάγει τη σύνθεση κολλαγόνου και ελαστίνης, συμβάλλοντας έτσι στην επούλωση των τραυμάτων.

Επίσης, άλλες έρευνες δείχνουν ότι η πρόπολη μπορεί να οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τη θεραπεία της ακμής αλλά και την επούλωση των ελκών του συμπτώματος του διαβητικού ποδιού. Η πρόπολη μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε εκζέματα και ελαφρά εγκαύματα.  

  • Έχει αντικαρκινική δράση

Σύμφωνα με μελέτες, η πρόπολη έχει συσχετιστεί με θετικά αποτελέσματα ενάντια στον καρκίνο του μαστού. Φαίνεται να παρουσιάζει ελάχιστη έως μηδαμινή τοξικότητα ενάντια στα φυσιολογικά κύτταρα και εκλεκτικές τοξικές ιδιότητες έναντι των καρκινικών κυττάρων. 

Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι η πρόπολη ασκεί επιλεκτική κυτταροτοξική δράση σε ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα του πνεύμονα, ελαχιστοποιώντας τον πολλαπλασιασμό τους. Υπάρχει πληθώρα μελετών που συσχετίζουν διάφορα συστατικά της πρόπολης και με άλλα είδη καρκίνων, χρειάζονται όμως περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί εάν και με ποιον τρόπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η πρόπολη στη θεραπεία διαφόρων καρκίνων. 

Σε ποιες μορφές μπορώ να βρω την πρόπολη;

Η πρόπολη υπάρχει σε μορφή εκχυλίσματος, βάμματος, κάψουλας, σπρέι, αλοιφής και σκόνης. Η κάθε μορφή πρόπολης ενδείκνυται για διαφορετικές περιπτώσεις. Για παράδειγμα, σε περίπτωση πονόλαιμου μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα σπρέι πρόπολης. Από την άλλη μεριά, ως βάμμα, η πρόπολη είναι ένας εξαιρετικός τρόπος απολύμανσης και αντισηψίας. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιφανειακά σε πληγές, στην ακμή. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και εσωτερικά, για περιπτώσεις λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Η συνιστώμενη δόση πρόπολης ποικίλει ανάλογα με τη χρήση για την οποία την καταναλώνουμε και είναι απαραίτητο να συμβουλευόμαστε τον διατροφολόγο ή τον θεράποντα γιατρό μας πριν ξεκινήσουμε να την λαμβάνουμε.

Από τα παραπάνω καταλαβαίνετε πως δεν πρέπει να παραλείπουμε την αγαπημένη μας πρόπολη, το φυσικό μας τονωτικό από την καθημερινή μας διατροφή!

Βιβλιογραφία:

Clinical-Medical Image, Rim M. Harfouch, Tishreen University

Effects of Propolis on Immune System, NecmettinErbakan, Üniversites Getat Merkezi Konya / TURKEY

Immune’s‐boosting agent: Immunomodulation potentials of propolis, Mohammed Al‐Hariri

Propolis and the immune system: a review, J.M. Sforcin ∗

Propolis: Its Role and Efficacy in Human Health and Diseases
Nadzirah Zullkiflee 1, Hussein Taha 2 and Anwar Usman 1*

Recommended Posts